อำเภอนาหว้าประกอบด้วยชนเผ่า 5 เผ่า ได้แก่ ผู้ไท แสก ญ้อ กะเลิง และไทยอิสาน ซึ่งส่วนใหญ่จะเป้นเผ่าญ้อที่อพยพมาจากตอนเหนือของเมืองหลวงพระบาง ส.ป.ป. ลาว เมื่อประมาณปี พ.ศ.2112และอีกส่วนหนึ่งอพยพมาจากอุบลราชธานีโดยแรกเริ่มได้ตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณที่ตั้งบ้านนาหว้า
ในปัจจุบันเพราะเป็นที่ราบลุ่มติดกับแม่น้ำ(ลำน้ำอูน)เหมาะแก่การทำนา ประกอบกับในบริเวณพื้นที่มีต้นหว้าอยู่เป็นจำนวนมาก ชาวบ้านจึงตั้งชื่อหมู่บ้านว่า " บ้านนาหว้า" สืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน
ในอดีตอำเภอนาหว้ามีฐานะเป็นตำบลในเขตการปกครองของอำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม ต่อมาได้โอนเอาตำบลนาหว้าไปขึ้นการปกครองกับกิ่งอำเภอศรีสงครามจนเมื่อวันที่ 1สิงหาคม 2514 ทางราชการจึงได้ประกาศตั้ง " กิ่งอำเภอนาหว้า " ขึ้นมีพื้นที่การปกครอง 3 ตำบล มี ร.ต.อนิวัฒน์ พะโยมเยี่ยม ร.น.เป็นหัวหน้ากิ่งอำเภอคนแรกและได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น"อำเภอนาหว้า"เมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2522 โดยมีนายพงศ์โพยม วาศภูมิ เป็นนายอำเภอคนแรก